III. Jan Sobieski

Tahmini okuma süresi: 1 dakika
(d. 17 Ağustos 1626-Olesko-ö. 17 Haziran 1696, Wilanow)

III. Jan Sobieski, Lehistan’ın seçimle tahta çıkan ve 1674-1696 seneleri arasında hüküm sürmüş kralıdır. 17 Ağustos 1626’da Olesko’da soylu bir ailede dünyaya gelmiştir. 1665’te saray başmareşalliğine, 1666’da Lehistan ordusunun cephe komutanlığına atanmış, 1667 senesinin Ekim ayında Podhajye’de Tatarları ve Kazakları mağlubiyete uğratmıştır. 1668 senesinde Varşova’ya dönmüş, başkomutanlık mertebesine yükselmiştir. 1665’te Fransız aristokrat Henri de la Grange d’Arquien’in kızı olan Fransız Marie-Casimire de la Grange d’Arquien (1641-1716) ile evlenmiş, Kral Jan Kazimierz’in 1668’de tahttan çekilmesinden sonra eşi, soylular Sobieski yerine Michał Korybut Wiśniowiecki’yi 1669’da kral seçince, Fransa Kralı XIV. Louis’den kocasının kral olması için destek istemiştir. Bu esnada, Kral Michal’ın kısa süren hükümdarlığı (1669-1673) sırasında Sobieski, bir yanda Kazaklar karşısında bazı zaferler kazanarak adını duyururken, öte yandan Fransa’ya karşı Habsburg yanlısı politikalar uygulayan krala cephe almıştır.

1672-1676 seneleri arasında meydana gelen Osmanlı-Lehistan Savaşları’nda başkomutanlık görevini üstlenmiştir. 1672 senesinde Veziriazam Fazıl Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Lehistan’a girmiş, başta Kamaniçe olmak üzere Buçaş gibi bazı önemli kaleleri almıştır. Bunun üzerine Sobieski, 11 Kasım 1673 tarihinde Hotin önlerinde Sarı Hüseyin Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunu yenilgiye uğratmıştır. Böylelikle Hotin kalesi, Lehler’in eline geçmiştir. Bu hadise, 1672’de Osmanlı ordusunun zaferinden sonra, Osmanlı Devleti ile Lehistan arasında imzalanmış olan Bucaş Antlaşması’nın Lehistan için ağır koşullarını değiştirmemekle beraber, Sobieski’nin saygınlığını büyük ölçüde arttırmıştır. Jan Sobieski, Kral Michał’in 1673’teki ölümünden sonra boşalan Lehistan tahtının Fransa Kralı XIV. Louis tarafından desteklenen adayıdır. 1674 senesinin Mayıs ayında Sobieski, XIV. Louis’in güçlü desteği ile, Habsburgların desteklediği adaya karşı zafer kazanarak Lehistan Kralı seçilmiştir. 1676’da Lehistan’a, Osmanlı ordusunun Lehistan’a saldırma planları yapmakta olduğu haberleri ulaşmıştır. Bu durum ve bazı diğer etkenler, Sobieski’yi, Fransa Kralı’nın planlarına itimat etmemeye ve Osmanlı Devleti’ne karşı zıt bir politika izlemeye başlamaya yöneltmiştir. Lehistan Parlamentosu (Dieta)’nda yapılan müzakerelerden sonra Sobieski, Türklere karşı savaş kararı almış, Osmanlı Devleti’ne karşı savaşmak üzere kalabalık bir ordu toplamış ve Osmanlı kuvvetlerine karşı harekete geçmiştir. Bu esnada Osmanlı ordusu, Lehistan’ın iki önemli kalesi olan Hotin ve Kamaniçe Podolski’yi hedef alacak şekilde yürümeye başlamıştır.

1676 senesinin sonbaharında meydana gelen savaşın ardından Osmanlı Devleti ile Lehistan arasında Zorawno (İzvança) Ateşkes Anlaşması imzalanmıştır. 1683 senesinde Sadrazam Kara Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından kuşatılan Viyana şehrini kurtarmak için, Papa XI. Innocentius’un öncülüğü ile,  Osmanlı Devleti’ne karşı Avusturya İmparatorluğu ile birlikte İttifak kurmuştur. Komutasındaki İttifak ordusu ile, 12 Eylül 1683’te Osmanlı muhasarasını kaldırmıştır. 1684’te Venedik Cumhuriyeti’nin, 1686’da ise Rusya’nın katıldığı Kutsal İttifak Savaşları’nda, ordusunun başında uzun yıllar Osmanlı Devleti’ne karşı savaşmıştır. 1691’den sonra sağlığını kaybetmeye başlayan III. Jan Sobieski, 17 Haziran 1696’da Varşova yakınlarında Wilanow’da hayatını kaybetmiştir.

Bu Yazı Yardımcı Oldu mu?
Beğenme 4
Görüntülenme: 229
TOP